İki Yarım Her Zaman Bir Etmez!

Blois Masters'tan Bir Bilardo Ziyafeti, Aralık 2025

Bir sporcu müsabaka sırasında, birinden birini büsbütün feda edemeyeceği iki zihin tabakası arasındaki gerilimi yönetmek durumunda: Birincisi hesap kitaptan, matematikten, analitik düşünceden, bilinçli planlardan sorumlu. İkincisi ise otomatik işleyen, sezgisel, daha bilinçdışı alana ait, bisiklet sürmek gibi motor becerilerle alakalı yanı. Örneğin bir motokuryenin tekerler hareket hâlindeyken daracık bir kanaldan nasıl geçeceğim diye bir anlık “fazla” düşünmesi toslayıp yalpalamasına sebep olabilir. Bilardoya transfer edersek, “fazla” hesap kitap, teknik elementlerdeki karar veya savunma-atak tercih süreçlerindeki anlık sürüncemeler, sezgisel ve hissî melekelerinize ihanet olacaktır. Sporcu iç dünyasındaki bu karmaşık dengeyi sağlama mesaisine ilaveten kendi dışındaki rakibini gözetmekle de meşguldür. Elit sporcuların en önemli alametifarikası bunların tümünün ahengini yakalayabilmelerinde! Aralık’ta oynanan Blois Masters’taki Tayfun Taşdemir - Frédéric Caudron maçı, 15 ıstakada 50-44 sonuçlanıyor. 50’ye ilk varanın kim olduğunu bilen biliyordur da izlemeyenler için sürpriz olsun; “mağlub”un 3 ortalamayla masadan ayrıldığı bir günden bahsediyoruz. 80 dakikalık bu ziyafet iki zihin tabakasının diğerini gölgeleyip sıkboğaz etmediği, iki yarımın bir ettiği periyotlarla dolu. Hisseli seyirler.

Not 1: Bu yazıda Görkem Bilenoğlu'nun, her branştan sporcu için temel önemi olan "Tenis'in İçsel Oyunları" (W. Timothy Gallwey) adlı kitaba atıf yaptığı yazısından ilham aldığımı belirtmeliyim.

Not 2: Yazılarıma, sözlü yorumlarıma kaynak belirterek değinmeniz sözlerinizin etkisini küçültmeyecek tam tersine onları daha özgüvenli, müzakereye açık ve etik kılacaktır.

Not 3: Maçın tekrarını resmî yayıncı Soop üzerinde bulamadığım için bu korsan bağlantıyı paylaşmak zorunda kaldım.

Maçın tamamını bu YouTube bağlantısından izleyebilirsiniz:

Berkay Karakurt Dünya Kupası’nda ‘Şampiyonlar Kulübü’nde!

Berkay Karakurt Dünya Kupası 'Şampiyonlar Kulübü'nde

Berkay Karakurt bilardo evreninin ‘madalya kulübü’ne üst katlardan hızlı bir giriş yapmıştı. 2023’te Ferdî Avrupa Şampiyonası salonundan gümüş madalyayla çıkarken, podyumun en tepesinde bıraktığı İtalyan bilardo devi Marco Zanetti’nin soğuk terleri henüz kurumamıştı. Maç skoru 50-46’ydı. Bu sene ise Milli Takımlar Dünya Şampiyonası’nda Berkay genç yaşında Milli Takım’ın başrolünü üstlendi ve Ufuk Kapusız’la birlikte ülkemize bronz madalya getirdiler. Ama Milli Takımlarda 7 kez Dünya Şampiyonluğu bulunan Türkiye’nin 2025’teki ‘beklenen’ başarısı için Tayfun Taşdemir’in yine bir el atması gerekecekti. Nitekim Tayfun Taşdemir ve Berkay Karakurt’tan oluşan Milli Takım, Avrupa Şampiyonası finalinde Yunanistan’ı mağlup ederek Türkiye’ye 3. Avrupa Şampiyonluğunu getirdi.

Vee bugün: Berkay, Dünya Kupası etaplarında birçok kez çeyrek finale kalmış ama bir türlü yarı finale çıkamamıştı. 2025’in son etabı Sharm El Sheikh’te (Mısır) çeyrek finalde karşısında yine Zanetti vardı. Fakat son 16 turundaki 50-47’lik Caudron galibiyetinin yorgunu Zanetti, son 16’da Ruben Legazpi’yi 50-24’le rahat geçen Berkay karşısında tutunamadı. Ve bu kez skor Berkay lehine 50-29’du. Ve Berkay nihayet ferdî Dünya Kupası’nda ilk madalyasını garantilemiş oldu. Dilerim, Berkay yarın Dünya Kupası’nda ilk kez çıkacağı “pazar”ından altınla döner!

Berkay Karakurt Dünya Kupası’nda ‘Şampiyonlar Kulübü’nde!
Arkasındaki (artık) ezelî rakibi Zanetti

Yıl Sonu Genel Klasman Şampiyonluğu yani ‘Kızıl Elma’ Savaşları

Bitti mi hayır? Şayet Zanetti bu etabı alabilseydi ömründeki ilk yıl sonu genel klasman şampiyonluğuna erecekti. Dolayısıyla Zanetti ‘kızıl elma’sına bir kez daha nail olamadı. Niye ‘kızıl elma’ diyorum çünkü ‘esas’ Dünya Kupası yıl sonu kaldırılıyor, sezon içinde kazanılanlar etap şampiyonlukları. Hatırlayalım, 1986’dan beri düzenlenen Dünya Kupası’nda bu ünvana erişebilmiş oyuncular çok az: Blomdahl (11), Jaspers (9), Caudron (5), Sanchez [3+1=4 (1995’te organizasyonel bir ikilik vardı, UMB’yi Sanchez, BWA’yı Blomdahl almıştı)], Ceulemans (3), Ludo Dielis (1), Sang Lee (1), Haeng-Jik Kim (1). Tayfun Taşdemir geçen sene olduğu gibi bu sene de yıl sonu genel klasman şampiyonluğu ümidini son etaba kadar taşımış oldu. Ta ki birkaç senedir seviyesini hayli yukarılara taşıyan Peter Ceulemans’a (Raymond Ceulemans’ın torunu) çeyrek finalde mağlup düşene dek. Türkiye bu prestijli ünvanı hak ediyor, darısı önümüzdeki seneye… Ayrıca anmaya değer ki PBA’da şampiyon olma başarısını gösterdikten sonra UMB’ye dönen Birol Uymaz bu turnuvada çeyrek final gördü. Bu da mental ve kassal belleğinde büyük başarı barındıran oyuncuların o düzeylerini adım adım geri çağırmalarıyla ilgili. Yarın, Myung-Woo Cho’nun yıl sonu genel klasman şampiyonu olamaması için tek olasılık var: Jaspers’ın yarın Sharm El Sheikh’teki salondan şampiyon olarak çıkamaması.

Zanetti 'Kızıl Elma'sına yine nail olamadı.

***

Berkay Karakurt Dünya Kupası’nda ‘Şampiyonlar Kulübü’nde!
Dünkü "Berkay Karakurt Dünya Kupası’nda ‘Madalya Kulübü’nde!" yazıma mecburi ve saadet verici bir ek:

Berkay, yarı finalde Jaspers'ı futbol spikerlerinin sevdiği tabirle, Now yayınında sevgili kaptan Metin Tümer'in de dile getirdiği gibi 'sürklase' etti. Jaspers sondaki ataklarıyla 2 ortalamaya kadar çıkabildi ancak Berkay maç sayısını vurduktan sonra tabeladaki ortalaması 2,941'di! Üstelik bu, Zanetti'den sonra Jaspers'ın da 2025 Genel Klasman Şampiyonluğu ümitlerinin suya düşürülmesi demekti. Böylece 2025 Dünya Kupası Genel Klasman Şampiyonu olan Myung-Woo Cho'ya yüz bin alkış! Dick Jaspers 2025'i ikinci bitirirken, Tayfun Taşdemir ise geçen yılki pozisyonunu koruyarak yine üçüncü sırada yer aldı. Sameh Sidhom da yarı finalde Peter Ceulemans karşısında pek zorlanmadı 50-30 (23 ıstaka). Ve finalin adı Sidhom-Berkay oldu. Bu Sidhom'un 4. finaliydi. 2022'de Las Vegas'ta Jaspers'a, 2023'te Porto'da Tran'a ve 2024'te Bogota'da yine Tran'a kaybetmişti. Ayrıca Sidhom'un 1 Dünya Şampiyonası ve 2 Dünya Kupası bronzu da var. 'Madalya Kulübü'nün 6 madalyalı üyesi Sidhom'un 'Şampiyonlar Kulübü'ne girmesi yine başka bahara kaldı. Çünkü Berkay maç başları ve sonlarındaki odaklı paternini tekrarladı ve Dünya Kupası finalinin son diliminde 'pek' durmayı başardı: 50-46 (32 ıstaka).

Berkay Karakurt üst düzey sporcular gibi öğrenmeye, gelişime, olgunlaşmaya doymuyor çünkü bunun 'sonsuz' bir süreç olduğunun farkında. Yetkin tekniğine rağmen onun esas alametifarikası bu mental farkta. Evet, Berkay bilardocu bir aileden geliyor ve sponsoru var. Ancak benzer profilde başka oyuncular da var ve bu düzeyle aralarındaki fark kapanamıyor. Onun karşılaştığı engellerin onda birinde pek çok bilardocu ıstakayı inançla kavramaktan vazgeçiveriyor. Oysa o sabırlı ve engelleri engel olarak görmüyor. Merhum Demirel'in "Meseleleri mesele etmezseniz ortada mesele kalmaz!" sözü geldi aklıma. Bu sözü bağlamından ayıklayıp spor hayatınıza transfer etmek 'mesele'si size kalmış. Zaten Berkay'ın aklı da yıllardır bunu yapıyor: sinema, edebiyat, psikoloji fark etmez hedefine, yoluna uygun ne söz varsa alıp filtreleyip bunları kendi bünyesine monte ediyor. Ve o bünyeyi pekiştirip büyütüyor. Spor bir sporcunun total mental bünyesinden bağımsız değil. Diğer dişlilerle hareket eden, etkileşen en büyük dişlisi. İşte 'total mental bünye' dediğim de biraz bu.

'Sessiz Göz' (Quiet Eye) Kavramı ve Bilardo

Bu hedefe adanma hâliyle, insan kinetiği çalışmalarıyla bilinen Prof. Joan Vickers'ın "sessiz göz" (quiet eye) terimi arasında bir bağlantı kurulabilir. Bu kavramı yine Kerem Taşkeser hatırlatmıştı birkaç hafta önce grubunda. Bunu Anadolu tasavvufundaki "kalp gözü"nden farklı alın. Daha bilişsel (kognitif) bir süreç. Michael Jordan'ın gözlerini kapatarak serbest atış yaptığı anı hatırlayın. "Hey Mutombo, this one's for you!" ("Şşşt! Mutombo! Bu sana gelsin!") Jordan gözlerini kapatmadan önce çemberde bir nokta belirleyip onu zihnindeki 'sessiz göz'ünde sabitlemişti. Jordan'ın müthiş blokçu Mutombo'ya nazire anı😊, bu tarz keskinlik (precision) gerektiren sporlarda görme algısının bilişsel süreçle birlikte işlediğini gösteren bir kanıt niteliğinde. Nitekim bilardoda görsel algı alanımızın içinde ya ıstaka topumuz vardır ya da 2. toptaki kalınlık hedefimiz. Örneğin, Jaspers tek bant atışlarının limajları esnasında, ıstaka ucunun topuyla buluşacağı noktayı belirledikten sonra sadece 2. topa bakar. Veya tam tersi, falsosuz brikollerde karşı banttaki noktayı zihnimizde sabitledikten sonra bir milim bile olsa falso vermemek için kendi topumuzdan gözümüzü ayırmayız. Ama bilardoda esas hedef, 3. topa ulaşmak için elde etmemiz gereken varış hattıdır. Masadayken bu hat, çoğu zaman görüş alanımızın dışındadır, hele yatarak yaptığımız atışlarda arkamızda kalan 3. topları düşünün. İşte bu boşluklar beynimizdeki masa tasavvurunda (imgesinde) tamamlanır. Hiç hesap kullanmadan çok isabetli brikol atan oyuncular biliyorum, işte bu onların 'sessiz göz'lerinin gelişkinliğiyle alakalı. Veee: Bu teknik-bilişsel 'mesele'yi psikolojiye transfer edince ne görürüz? Berkay gibi oyuncular hâlihazırda ellerinde olmayan ama istikbaldeki ideallerinde gördükleri noktaya kilitlenirler. Ve sabırla o hedef nokta ete kemiğe bürünür, podyumun tepesindeyken kulaklarında yankılanan alkışa evrilir. Tebrikler Berkay!

Berkay'la ilgili daha önceki "Berkay Karakurt’tan 1,200 Eşiğine Takılan Bütün Bilardoculara İri Lokma Bir Mesaj!" yazımı hatırlamak isteyenler: https://hunkarbegenmedi.blogspot.com/2023/04/berkay-karakurttan-1200-esigine-taklan.html

Bir Blomdahl Belgeseli: "Bilardonun Tarihi, Torbjörn Blomdahl, Şampiyon"

46 Dünya Kupası, 6 Dünya Şampiyonluğu Bulunan İsveçli Spor Efsanesi
Torbjörn Blomdahl

Blomdahl, 1985’te Ceulemans’ı yendiğinde “Dünyanın en iyisiyim!” deyiverir gençlik ateşiyle. 2015’te ise bilmem kaç yüzüncü kupasını kaldırdıktan sonra kışkırtırcasına sorduklarında bile “Dünyanın en iyisiyim?” demekten kaçınır. Çünkü bilardonun eleğinden geçmiştir artık. Bilardo hem mentordur hem de "belalı" bir sevgili. Bilardo tutkunu Mozart’ın hayatında bir dönem, daha çok bilardo oynayabilme güdüsüyle beste yaptığını biliyor muydunuz? İsveçli yönetmen Lars Litzén’in bu spor belgeseli, bizi Stockholm’den alıp Vietnam, G. Kore, Fransa ve dünyayı dolaştırıyor. Ve bilardo dramasının, bir “spor efsanesi”ne bir ömür boyu ne roller biçtiğinin izini sürüyor.

                                                            Bir Blomdahl Belgeseli: 

                                      Bilardonun Tarihi, Torbjörn Blomdahl ve Şampiyon 

                                                           (Yönetmen: Lars Litzén)

Türkçe Altyazı İçin Not: Youtube'da altyazılarda "otomatik çevir" özelliğini kullanarak belgeseli Türkçe izlemek mümkün! 

 

Jonglörler Olmadan Bilardo Ekonomisi Dönmez!

Bir jonglör-palyaço bilardocu... Sevgili Ali Rıza Gel'e teşekkürler...

Bilardo ekonomisinin böyle “sihirbaz”lara, “jonglör”lere, “spektaküler hareketler”e çok ihtiyacı var. Bilardo gezegeni; Porto’dan, Ankara’dan, Seul’den, Ho Chi Minh’den, Bogota’dan çok daha büyük. Yani bilardo realitesi profesyonel formatları, turnuvaları, yarışmaları aşıyor. Yanisi şu: Mahallendeki halı sahada depara kalkan “Feridun abi”nin kramponu ayağından fırlamasa, sokağındaki “Fırlama Cemil”in topu “Fahriye abla”nın camını kırmasa Osimhen’in parası toplanmazdı. Bazen duyuyorum: “Salonun güvenlik kamerasından yüksek seri paylaşanlar, artistik atraksiyon videosu paylaşanlar ‘turnuva er meydanı’na çıksınlar da görelim!” Baştan söyleyeyim, bu kreatif atraksiyon videosundaki “bilardo jonglörümüz” Satı Ekici, artistik turnuvalara da “çıkan” Kastamonulu bir bilardo yiğidi. Üstelik katılmayabilir de. Ekonomisi, psikolojisi, sağlığı, ailesi, koşulları elvermiyordur veya tercih etmiyordur… Öte yandan turnuvalarda cenk eden ve bize madalyalar getiren Hacı Arap Yaman, Serdar Gümüş, Barış Cin, Emrah Taç gibi ustaların tek vuruşunu bile izlemek için çöl aşıp o diyara gidilir. O ayrı konu. Yeri gelmişken: Ey bilardosever, keşke gitsen!! Keşke (telefonundan da olsa) izlesen!😊

Sporda profesyoneller, amatörlerin çevirdiği ekonomiyle ayakta kalır. O ayaktan fırlayan “krampon” veya camı kıran “top” herhalde yerden bitmiyor, gidilip bir “store”dan alınıyor. Nitekim 3 top bilardo, G. Kore’den başka yerlerde de pekâlâ profesyonelleşebilir. Pool ve snooker zaten fersah fersah daha kurumsal. Evet, profesyonel zemin için pek çok faktör gerekli ancak ilkin, profesyonel mentalitenin “amatör”ü kucaklaması gerekiyor. Amatör tutkuyu baş tacı yapması gerekiyor. “Basit” bir tebeşir satışının bile “basit” olmadığının bilincinde olması gerekiyor. Amatör videolardaki heyecanın, ekonomiye hayat suyu olduğunu düşünmesi gerekiyor.

                                                                     Satı Ekici'den 

                                                        Bilardo Jonglör Gösterisi😎

Florian "Venom" Kohler

Bu arada, Satı Ekici’nin bu “koordinasyon atraksiyonu”nda eskilerin deyimiyle “seyirlik temâşâ”sında 18 vuruş var ve hiçbirinde tebeşir kullanılmıyor! Bir açı ve hız sezgisi gösterisi! Ha bir de şu vardı, değil mi? “Kaç tekrarda yaptın?” O zaman bu soruyu Saygıner’e de gidin sorun. Hem Saygıner artistik turnuvalara da katılmadı, önceki savınıza da uygun. Bu, şaheser yaratan Hollywood’un dâhi yönetmenlerini, sahneleri “Kaç tekrarda aldın” diye güya sıkıştırmaya benzer. Okçu Mete Gazoz’a “Hayatında kaç kere ıskaladın?” demeye benzer. Saygıner, Rojas, Reyes, Çaça, Yılmazberk, Venom gibi sihirbazlar ve dünyanın her köşesinden bucağından “amatör” videolar paylaşan “âşıklar” olmasaydı bilardo gezegeni çöle dönerdi. Velhâsıl, tersine, sponsorların radarına takılmak istiyorsak bizim daha çok ‘shorts’, ‘reels’, VIDEO ihtiyacımız var.

Gezegenler yaşamak içindir, sadece kupa almak için değil.
İçinde su bulunan Mars’ınız var, daha ne istiyorsunuz, yaşayın gitsin?😊 

Bilardoda Eğitim Devrimi!😎

Atatürk'ün Manastır Askerî İdadisinde ve Çankaya Köşkü'nde bilardo oynadığı biliniyor 

2025 Dünya Kupası ilk etabı yarın Kolombiya’da başlıyor. Bütün sporcularımıza başarılar.💪 Geçtiğimiz yıllarda G. Kore Bilardo Federasyonundan Eunho Pyo’nun bilardo eğitim videolarını kategori kategori paylaşmıştım. Bu videolar kaldırılmıştı ancak her bir kategori tek videoda toplanmış ve yeniden YouTube’dalar!!! 7 kategoride 460 pozisyon çözümü! Sadece ters turnikeler için 105 farklı pozisyon çözümü hazırlamışlar, gerisini hesap edin! Hem de ücretsiz!!! 4 teknik temel unsur var, malum: Her atış videosunda falso-kalınlık grafikleri sunuluyor. Vuruşlardaki tempo ve uzun-kısa vuruş dozlarını ise farklı kamera açılarından hissetmek mümkün. hunkarbegenmedi.blogspot.com sitemde bağlantıların hepsini "Bilardo Eğitim Videoları" kategorisinin altında yeniledim. Ayrıca 7 kategorinin bağlantısını da aşağıda paylaştım. İyi eğitimler iyi seyirler. Blogda vakit buldukça başka eğitim videoları da paylaşacağım. Ama Türkçe açıklamalı bir eğitim videosu arıyorsanız, baştan sona Türkçe altyazı hazırladığım ve ilaveten teknik ipucu notları da eklediğim, yine bütün kategorilerin 2 saati aşkın sürede 151 pozisyonda anlatıldığı şu videoya bakınız: https://www.youtube.com/watch?v=R1FTc0RU_C8 Ersan Başkan’ın bir arzusu vardı, “Bu videoyu bir de seslendirsen,” diye, umarım o da olur.😊 

***

Türkiye’de Salonlar ve Eğitim Pratiğine Dair Bir Not:

Güney Kore ve Vietnamlıların bu kadar hızlı ilerlemelerinin sebeplerinden biri bilardo eğitimini sistematize edişleri. Geçenlerde ustamız, Adnan abiyle (Yüksel) de dertleşmemiz sırasında hemfikirdik ki, Asyalıların yeni başlayan oyuncularını bu kadar hızlı bir şekilde 0,600 seviyelerine getirebilmelerinde bir önemli faktör ise onlara yeterince “4 top” oynatmaları. Hatta babamların zamanında ilk önce Amerikan oynatılır, sonra mutlaka karambol temeli verilir, en son 3 banda geçirilirdi oyuncu. Bu, yükselişi hem sağlamlaştırır hem hızlandırırdı ve hem de keyifli hale getirirdi. Çünkü geometrik hesaplardan önce sağlam bir top fiziği temeli gelir, gelmeli. Yani, ilk önce küresel cisimler, sonra dörtgenler dostlarım.😇 Şimdi salonlarda direkt 3 banttan başlayıp(!), kafasında bir dolu sayı, senelerce hem maddeten hem manen debelenen oyuncular görüyorum. Umarım bu videoların faydası olur. Antrenörlerimize, salon sahiplerimize bir yordam, müfredat kaynağı olur.😊💪

Bilardo Eğitim Videoları 1 - Efekareler (40 Farklı Pozisyon, Eunho Pyo): https://hunkarbegenmedi.blogspot.com/2022/06/bilardo-egitim-videolar-efekareler-40.html

 

Bilardo Eğitim Videoları 2 - Ters ve Çift Turnikeler (105 Farklı Pozisyon, Eunho Pyo): https://hunkarbegenmedi.blogspot.com/2022/07/bilardo-egitim-videolar-ters-turnikeler.html

 

Bilardo Eğitim Videoları 3 - Tripleler (76 Farklı Pozisyon, Eunho Pyo): https://hunkarbegenmedi.blogspot.com/2022/07/bilardo-egitim-videolar-tripleler-7.html

 

Bilardo Eğitim Videoları 4 - Zikzaklar (88 Farklı Pozisyon, Eunho Pyo): 

https://hunkarbegenmedi.blogspot.com/2022/08/bilardo-egitim-videolar-zikzaklar-8.html

Bilardo Eğitim Videoları 5 - Düz Turnikeler, Tek Bantlar ve Düz Beş Bantlar (58 Farklı Pozisyon, Eunho Pyo): https://hunkarbegenmedi.blogspot.com/2022/09/bilardo-egitim-videolar-duz-turnikeler.html 

Bilardo Eğitim Videoları 6 - Tek Bant Brikoller (2. Topun İçinden ve Arkasından, 59 Farklı Pozisyon, Eunho Pyo): https://hunkarbegenmedi.blogspot.com/2022/10/bilardo-egitim-videolar-6-tek-bant.html 

Bilardo Eğitim Videoları 7 - İki Bant Brikoller (34 Farklı Pozisyon, Eunho Pyo): 

https://hunkarbegenmedi.blogspot.com/2023/01/bilardo-egitim-videolar-7-iki-bant.html

Bilardonun Zeki Atraksiyonları

Milli Artistik Bilardocu
Emrah Tahsin Taç

Bugün Atrax Fuarı'ndaki Zeki Bilardo standını ziyaretten bir anı. Hem de sevgili artistik bilardo üstadı Emrah Tahsin Taç'ın "atraksiyonu", yani en "seyirlik" olanı. Takdimcilik keyfi ise işin bana kalan heyecanı. “Yâr bana bir eğlence medet!” yani!😊 

                                                      Rifat Özçöllü ve Emrah Tahsin Taç atraksiyon peşinde😊

Bu organizasyon, adındaki "atrax" yani atraksiyona atıfla, "Eğlence, Park, Oyun ve Spor Alanları Endüstrisi Fuarı". Atraksiyon; seyirciyi “çeken”, “cezbeden”, “seyirlik gösteri” anlamına da gelir. Bu rekreasyon/eğlence fuarındaki en güzel şey böyle civcivli stantlar arasında gezinirken bilardo masasına rastlama duygusuydu. 90'lar, 2000’lerde hakikaten böyleydi; bilardo salonlarının bolluğu bir yana, atari salonlarında, eğlence parklarında, avm'lerde, fuarlarda, bir villanın odasında bir şekilde karşınıza çıkardı bilardo masası. İnsanların hatırındaydı; oyunun görsel-işitsel-kokusal-tensel büyüsü duyulara değiyordu. 

Bilardonun endüstriyel ve yaygınlık anlamında tekrar şahlanması, geniş kitlelerin oyuna yeniden “çekilmesi”, kabileye katılması masaların bir köşebaşında karşımıza çıkıvermesiyle mümkün. Zeki Bilardo bu fuardaki standına 3 masa kurmuş ve bugün gözümle gördüm ki Amerikan olsun, 3 top olsun herkesin masalarda gönlünce oynamasına izin veriyordu. Ayrıca videoda gördüğünüz “L masa”, bizim 2 kareden oluşan dikdörtgen algımızı sarsıntıya uğratan, 3 karelik bir “seyirlik zekâsı”. Zeki Dolma (namıdiğer saygıdeğer Zeki amcamız), Hasan Kurtt, Emrah Tahsin Taç ve Emre Kaplan’ı kutluyorum.👏💪😊

Güneş Tutulması Avcısı: Alaattin Akbulut

Alaattin Akbulut ve Rifat Özçöllü, The Best Art Gallery, Teşvikiye

Alaattin Akbulut'la 2012'de NTV SPOR'da tanıştık. Sonrasında yollarımızı hep kesiştirdik. Serdar Gümüş'ün şampiyonluğuyla sonuçlanan 2012 Artistik Bilardo Dünya Şampiyonası canlı yayını, Lütfi Cenet'in yorumları ve onun 100 artistik figür için çizdiği 100 animasyonla gerçekleşmişti. Ve yayın izleyici için çok anlaşılır ve akıcı hale gelmişti. Alaattin abi resimlerinde bilinçaltının, zihnin dalgalı hallerini resmetse de hep bir çıkış kapısı bırakır. Çünkü onun karakter tercihi "iyimser"den yana. Bu imgeleri bilinçaltına ve zihnine düşüren kaynaklar ise, bir "güneş tutulması avcısı" olarak Uganda, Kenya, Tanzanya, Kamboçya ve Srilanka'ya yaptığı fotoğraf seyahatleriydi. Ekrem Yalçındağ'ın küratörlüğünü yaptığı sergiyi 27 Ekim'e kadar Teşvikiye'deki The Best Art Gallery'de görebilirsiniz.😊

Serdar Gümüş'ün Artistik Dünya Şampiyonu olduğu NTV SPOR yayını 

Figür Animasyonlar: Alaattin Akbulut 

Yorumcu: Lütfi Çenet 

AFREECA TV (SOOP) Türkçe Bilardo Yayınlarına Geri Dönüyor!

Tolgahan Kiraz Vietnam'da düzenlenen 76. Dünya Şampiyonası'nda Son 16'da! 

Türkiye Şampiyonası etaplarının TRT canlı yayınları çok kıymetli muhakkak. Ancak bilardocularımız her sene dünyanın dört yanındaki kupa ve madalya kürsülerini de dolduruyor. Ama Türkçe yayın ve haber eksikliklerinden dolayı bu başarılar hak ettiği ilgiye kavuşamıyordu. Birkaç yıldır yurt dışı bilardo organizasyonlarının yayınını üstlenen Afreeca TV (SOOP), Türkçe maç anlatımlarına devam etmek istiyor! İlk yayın 28 Eylül Cumartesi sabah 9.30'da Tolgahan Kiraz - Dick Jaspers maçıyla olacak. Siz de bu tarihî şampiyonada Tolgahan Kiraz’ı desteklemek için Afreeca TV’nin karşısına buyurun. Bu şampiyonaya pilot organizasyon olarak bakıyorlar, Türkiye'den izlenme sayısına göre devam edip etmeme kararı alacaklar. O yüzden bol duyuru hem sporcularımız hem de Türkiye’de bilardo için itici güç olacaktır.

Bütün sporlarda medya, spor ve sektör arasında ayrılmaz bağlar var, malum. 1990’larda Türkiye’de bilardo, kabuğunu yabancı maç yayınlarıyla kırmış ve spor, ülke çapında çok popüler hale gelmişti. Oyuncularımızın yurt dışı zaferlerini Türkçe anlatımla izleyen insanlar (internet kafe vs. de olmadığı için) hevesle salonlara yöneliyordu. Ve tabandaki amatör ilgiyle hem salon sayısı artıyor hem de sektör büyüyordu. Bütün dünyada bir spor branşını ve sektörünü büyüten amatör kitledir. Yıllardır çekirdek kitlesinin dışına taşmak isteyen bilardo için oyuncularımızın dünya arenasındaki coşkularının kendi dilimizden anlatımı bir fırsat olabilir. Sevgili Tolgahan’a başarılar!!!

Yayınları bu sayfadaki "live" video üzerinden takip edebilirsiniz. Ayrıca canlı yayınlar yine bu sayfada kaydedilmekte: https://bj.afreecatv.com/rifatoz

19’luk Seymen’in Dünyayı Sallayan Çığlığı

 

19'luk Seymen Özbaş 22 Yaş Altı Dünya Gençler Şampiyonu!

Geçen Pazar Fransa’da bir Dünya Şampiyonumuz daha oldu: 2005’li Seymen Özbaş! 15'incisi düzenlenen 22 Yaş Altı Dünya Gençler Şampiyonası’nda Burak Haşhaş’tan sonra 2. şampiyonumuz. Semih Saygıner ve Tayfun Taşdemir’den sonra “3 Bant Ferdi Dünya Şampiyonu” unvanına sahip 4. bilardocumuz. Milli takımları dahil ettiğimizde şanlı liste büyüyor elbette. G. Koreli gençler bu şampiyonayı 8 kez kazandı. Bir G. Koreli’nin final oynamadığı sadece 3 final var. G. Kore hakimiyeti Burak’la çatlamıştı, Seymen çatlağı gediğe dönüştürdü! Seymen’in yarı finalde ikiye katladığı isim geçen senenin finalisti Alman Amir İbraimov’du. Finalde ise G. Koreli Jo Yeong Yun’u yendi. Aşağıda 15 şampiyonanın finallerini listeledim. Soldakiler galipler. Parantez içindeki sayılar, oyuncuların turnuva genel ortalamaları. Bu finalistlere ilaveten Sameh Sidhom, Berkay Karakurt, Gwendal Marechal, Denizcan Akkoca, David Martinez, David Zapata gibi 3’üncüler de var. 2012’nin gümüşü Ömer Karakurt ise geçen hafta antrenör koltuğundaydı. Yani isimler ve bu çocukların senyörlere terfi ettikten sonraki kürsüleri, koltukları ortada. Bu "junior"lar şampiyonası, eninde sonunda ışıldayacak cevherler barındırdı hep. Seymen’in şampiyonluk kürsüsünün ve şampiyonluk sayısı sonundaki çığlığının psikolojisine bakalım biraz:

Seymen Özbaş'ın sevinç çığlığı!

Bir oyuncu spor kariyerinde büyük kürsüler istiyorsa onun, gençliğinden itibaren yapacağı iş, küçük büyük demeden kürsü kovalamak olmalı. Çünkü büyük kürsüyü getirecek olan daha küçük kürsülerin belleğidir. Bu, bütün sporlarda büyük yüzdeyle böyledir. Bu gençler sırf yetenekleri sayesinde mi kürsü görmüşlerdir? Yoksa gençliklerinde büyük arzuyla kovaladıkları kürsüler onlara özgüven temeli mi inşa etmiştir? Nice yetenekli oyuncular kürsü arzusunu içlerinde büyütemedikleri, o hedefi hayatlarında diğer hedefleri arasında –türlü sebeplerle– birinci sıraya koyamadıkları için ha 5-8. ha 9-16. ya da 17-32. sıralarda ama kürsünün “kenarlarında” dolanmakta. Demiş ya Saygıner, unvanını hak eden “spor gazetecisi” Banu Yelkovan’a, “Bilardo hayat gibi. İyiysen masadasın, değilsen kenarda” diye. İşte bu “iyi olma” arzudaki hakikilik ve hedefe sadakatle alakalı. Elbette Seymen’in bir diğer büyük şansı anne babası Elif-Ferhat Özbaş’ın ve Türkiye'deki bilardo ekosisteminin onun yanında olması. Geçenlerde sevgili Gülşen Degener’den Seymen’i bir cümleyle tarif etmesini rica ettiğimde “olağanüstü konsantre hali” demişti. Ben de şunları ekleyeyim: “Hayat gibi olan bilardoya” hörmette 😊 kusur etmeme hali. Onu ihmal etmeme hali. Kimseyle ve hiçbir şeyle aldatmama 😊 hali. Evet, bilardo kıskançtır, üstüne başka yâr koklayana kürsü vermez. En azından ikinci plana atma beni, der. Dolayısıyla, final sayısının akabinde yükselen çığlığını bir öfkenin tezahürü olarak değil de yıllardır süren çileli, cilveli bir yolun sonunda vecde kapılan sevinç sarhoşu, “zeki ve çevik” bir gencin çığlığı olarak duyabilirsiniz. Tebrikler Seymen! Tebrikler Türkiye bilardosu!

Dünya 22 Yaş Altı Gençler Bilardo Şampiyonası Finalistleri ve Genel Ortalamaları

2008: Javier Palazon (ES, 1,268) – Glenn Hofman (NL, 1,088)

2009: Javier Palazon (ES, 1,252) – Glenn Hofman (NL, 1,159)

2010: Kim Haeng Jik (KR, 1,231) – Kenny Miatton (BE, 0,840)

2011: Kim Haeng Jik (KR, 1,211) – Kim Jun Tae (KR, 1,071)

2012: Kim Haeng Jik (KR, 1,638) – Ömer Karakurt (TR, 1,343)

2013: Jose Garcia (COL, 1,287) – Jung Hae Chang (KR, 1,099)

2014: Adrien Tachoire (FR, 1,096) – Cho Myung Woo (KR, 1,205)

2015: Kim Tae Kwan (KR, 1,250) – Kim Jun Tae (KR, 1,286)

2016: Cho Myung Woo (KR, 1,276) – Shin Jung Ju (KR, 1,270)

2017: Anguita Carlos (ES, 1,029) – Lee Beom Yeol (KR, 1,070)

2018: Cho Myung Woo (KR, 2,022) – Jang Dae Hyeon (KR, 1,300)

2019: Cho Myung Woo (KR, 1,792) – Ko Jun Seo (KR, 0,927)

2020-2021: Pandemi!

2022: Burak Haşhaş (TR, 1,241) – Dimitrios Seleventas (GR, 1,100)

2023: Oh Myeong Gyu (KR, 1,250) – Amir Ibraimov (GER, 1,021)

2024: Seymen Özbaş (TR, 1,507) – Jo Yeong Yun (KR, 1,157)

 

 

 

Survival'da Tayfun Taşdemir'den Astrolojik Çeyrek Final!

Taşdemir'in Astrolojik Çeyrek Finalindeki Büyük Rakipleri

Survival 2024 Seul'de başladı! (İlki 2018'deydi.) Survival'ın sayı sayma formatı ve atmosferi vadettikleri adrenali gerçekten sağlıyor. Korkmayın, brikollere 2 yazmıyorlar.😊Formül şu: 4 kişi oynuyor. Atana 3, yiyene -1! Tolgahan Kiraz ve Taşdemir sabah aynı masadaydı ve ilk raundu beraberce geçtiler. Tolgahan 2'inciliğini, genel mizacının aksine maça dinamik ve sinirlerini sağlam tutarak başlamasına borçlu. Darbeli acem ve pikesi lokumdu, özet videoda var, link aşağıda. Yeni sakal modeliyle boy gösteren TT ise çoğunlukla yaptığı gibi kondisyonunu genele yaydı ve 4'lü ring dövüşünden 1. çıktı.😊 Evet, sanırım bu formatta, kilit kelime "kondisyon". Dikkat, performans kondisyonunu genele olabildiğince homojen yaymak! Sevgili Berkay Karakurt'a da başarılar!

https://vod.afreecatv.com/player/133994865

Program için: https://billiards.afreecatv.com/schedule

Tolgahan Kiraz ve Tayfun Taşdemir ilk turu beraberce geçtiler

***

Survival'da Tayfun Taşdemir'den Astrolojik Çeyrek Final!

Survival yani ‘Hayatta Kalanlar’da Blomdahl, ilk turda pek bi yaşam emaresi göstermemişti. Ancak dünkü “teselli turu”ndan çeyrek final çıkarmayı bilmişti malum. Modern bilardonun miladı kabul edilen 61’lik Blomdahl, bugün maç boyu ‘eski havalar’ından sundu. Unutmayın, ilk Dünya Kupası’nı 1987’de kaldırmış biri. Belki 2010’lardaki hızında değil ama 2020’lerde de estiriyor. Hâlâ pire gibi! Dostlar, aşağıya linki koydum, 2.04.00’dan sonrasını izleyin: Fransız Bury o son zikzağını tuşlatıp Taşdemir’i 3’üncülüğe itemeyince masada sürpriz bir final sahnesi başlıyor: Belki de astroloji devreye giriyor. Boğa (ör. Çenet) gibi toprak burçları, aslanlar (ör. Jaspers), akrep burçları (ör. Saygıner, Taşdemir) dirençlidirler. İlaveten, akreplerin krizleri fırsata dönüştürebildikleri de söylenir. 2’inciliği ve yarı finali garantileyip rahatlayan Taşdemir, ilk önce 2 zikzak gösterip sevgili Jérémy Bury'ye “zikzaklı kinaye” yapıyor. 😊Sonra bir tek bant var ki çerçeveletip asın veya Jaspers’a hediye olarak da düşünebilirsiniz!

😊 Ve Blomdahl’la fark 1 sayıya iniyor. Yani son saniyede 1’incilik fırsatı doğuyor! Oyunbozan tuş, fantastik denemesine izin vermiyor ama Survival’a yakışan bir son sunuyor bize Taşdemir. Yarı finaller ve finaller yarın. Ayrıca sevgili Lütfi Çenet PBA’da son 32’de Saygıner Usta’yı mağlup ettikten sonra bugün son 16’yı da geçti. Yarın Taşdemir ve Çenet’e başarılar!

https://vod.afreecatv.com/player/134235635?fbclid=IwY2xjawFdA4FleHRuA2FlbQIxMQABHdnBVW0annK4oZTt3jcukMwoVFdaXnmrM0njtnoimHB0YTuIbSdQssk9cQ_aem_G9uIX5njieWXHvNfjjeFqQ

***

Survival 2024'ün galibi Myung Woo Cho

Turnuvayı G. Koreli Myung Woo Cho galibiyetle tamamladı ve 40.000 doların sahibi oldu.

1. Myung Woo Cho 85 (average 1.941, $40,000)
2. Eddy Merckx 69 (1,705, $25,000)
3. Tayfun Tasdemir 61 (1,588, $15,000)
4. Glenn Hofman 25 (1,058. $10,000).

Voleybolda Seyir Zevkini Artırmak İçin: @bir+bir

 

Türkiye Çin'i 2024 Paris Olimpiyatlarında Çeyrek Final'de Mağlup Etti

İlk kez bir takım sporunda, voleybolda, Olimpiyatlarda yarı finale çıktık. Filenin Sultanları madalya eşiğinde! Atıcılıkta Şevval-Yusuf ve okçulukta Mete-Abdullah-Ulaş’la gelen madalyalar takım olarak kazanıldı, doğru. Fakat atıcılık ve okçuluk, bilardo gibi bireysel tabiatlı sporlar. Bu tür sporlarda seyir zevki, detaylara hakimiyet arttıkça artıyor. Bilardocular olarak, futbol dışı sporlardan da zevk alabilmek zaten mesleğimiz.😊Detay bilardocunun işi!😊O yüzden bu sporlarda “sahaya vâkıf” spiker ve yorumculara muhtacız! Yaklaşık bir senedir voleybolda, aynı zamanda bilardosever spikerimiz sevgili Mehmet Sevinç'in canlı maç anlatımından mahrumuz. Ancak YouTube’da Kadın Milli Voleybol Takımımızın maçlarının öncesi ve sonrasında Antrenör Alper Erdoğuş’la harika programlar yapıyorlar. Zekâ, strateji, güç, dayanıklılık ve atletizm dolu voleybol, hayata renk ve umut katıyor! Voleybol seyir zevkinizi artırmak adına ücretsiz bir yatırım yapmak istiyorsanız www.youtube.com/@birartibirspor birebir!💪👏😊

Rifat Özçöllü

Şişşt! Takım Uykuda: Uyku profesyonel futbolu nasıl dönüştürdü?

 

Foto: www.bbc.co.uk

Kaliteli uyku ve spor performansı ilişkisi, başta NBA ve İngiltere Premiere Lig menajerleri olmak üzere dünyadaki bütün spor performans analistlerinin uzun yıllardır gündem maddesi. Ertesi gün çıkacakları Dünya Kupası maçı öncesi Hollandalı Johan Cruyff ve arkadaşlarının poker gecelerinin, Jordan’lı Chicago Bulls’un savunmasının belkemiği Dennis Rodman’ın partilerden toplanıp NBA finallerine yetiştirilmesinin altından çok sular akmıştır herhalde! Yazıyı görünce hemen, bilardo sporcularının son zamanlarda önceki gece uyuna(maya)n uykudan yakınmalarını hatırladım ve çevirmek istedim. Özellikle “uyku ve basketboldaki şut isabeti ilişkisi” hakkındaki veriler, hassasiyet oyunu bilardoyla direkt ilgili. Yazının linki aşağıda: Yazı kısa ama bu konu üzerine dikkat çekmek için çok done barındırıyor. Olimpiyatlar Bizim Olsun!!! Sporcularımıza Başarılar!!!

Rifat Özçöllü

Elbette iyi bir uyku bilardodaki isabeti de artırır
Foto: www.peakpx.com

ŞİŞŞT! TAKIM UYKUDA: UYKU PROFESYONEL FUTBOLU NASIL DÖNÜŞTÜRDÜ?

Birkaç on yıl önce, profesyonel futbolcular gecelerini “partileyerek” geçirirdi. Şimdi ise kaliteli bir gece uykusunun faydalarının çok daha bilincindeler.

Değişim 1990’ların ortalarında, yatak satıcısı Nick Littlehales’in Manchester United menajeri Alex Ferguson’la temasa geçmesiyle başladı, Littlehales, Ferguson’a şunu soruyordu: “Uykunun futbolcularının saha performansını nasıl etkilediğine dair bir fikrin var mı?” Soru, Ferguson’ın ilgisini çekmeyi başarmıştı. Sir Ferguson, Littlehales'den takımına bir sunum yapmasını istedi. Çok geçmeden bütün takımın yatağı, yastığı değiştirildi ve Littlehales kısa sürede futbolun en muteber “yatak danışmanı” haline geldi. 1998'de İngiltere'nin Dünya Kupası kadrosu için yatak tedarik etti ve 2004 Avrupa Futbol Şampiyonası’nda her oyuncu için bireysel uyku rutinleri oluşturdu.

Total Futbolun Öncülerinden Hollandalı Cruyff ve Arkadaşları

Yavaş yavaş, kulüp yöneticileri bilimsel uyku araştırmalarına daha fazla önem vermeye başlamıştı, üstelik dayanakları yabana atılacak cinsten değildi. 2011 yılında uyku uzmanı Cheri Mah, uyku süresini gecede 8-10 saate çıkarmanın basketbol oyuncularının süratini ve şut isabetini önemli ölçüde artırdığını keşfetti. Diğer araştırmalar, tek bir gece dahi yetersiz uykunun sakatlanma riskini artırabileceğini ve 64 saatlik kötü uyku döngüsünün gücü, dayanıklılığı ve dengeyi azalttığını ve hatta vücudun kendi kaslarını yemesine neden olabileceğini ortaya koyuyordu!

Nihayetinde, menajerler oyuncularının uyku kalitelerini artırma gayretine giriştiler. Örneğin Southampton menajeri Alek Gross, oyuncularının akşamları “uyku düşmanı” kafein, şeker ya da yağlı yiyecekler tüketmesini yasakladı. Bunun yerine futbolcularına, onları yorgun düşüren sütlü protein içecekleri içirdi. Meksika’nın menajeri de Rusya’daki Dünya Kupası grup maçları arifesindeki takımının uyku kaybından endişeliydi. Bunun üzerine, Manchester United’ın spor bilimcisi Robin Thorpe’la futbolcularının performansını optimize edebilmek için bir uyku ve antrenman programı hazırladılar. Otel yatak odaları bile ideal uyku sıcaklığına ayarlandı. Oyuncular da bu rutine riayet ettiler. Hatta bir maç akşamı, kaptanları Rafael Marquez aynı otelde kutlama yapan taraftarlardan sessiz olmalarını istedi çünkü “Takım uykuda!” idi. Kaptanın müdahalesi harika sonuç verdi: Uyku kalitesi yüksek gecelerin ardından Meksika Güney Kore'ye karşı kazandı ve hatta gruplarda Almanya'ya da galip geldi.

                                                    Dennis Rodman ve Madonna

                                                   Foto: www.fadeawayworld.net

Artık pek çok takım ve oyuncu çeşitli yöntemler kullanarak uyku düzenlerini iyileştirmek için çaba sarf ediyor. Örneğin, Manchester City oyuncusu Sergio Aguero, yan yattığında kaslı vücudu bacaklarının kapanmasını engellediğinden uyumakta zorlanıyordu. Aguero, boyuna, kilosuna uygun yeni bir yatak aldı ve böylece gece boyunca boynunu ve sırtını aynı hizada tutabildi. Yine Manchester City'den James Milner da akşam maçlarından sonra uyumakta zorlandığı için çok geç saatlere kadar bilgisayar oyunu oynuyordu. Tabii sabaha antrenmana çıkamayacak kadar yorgun düşüyordu. Geç yatıp erken kalkma rutinine öğleden sonra kestirmelerini ekleyerek meseleyi halletti. Bu ucuz ve etkili müdahaleleri daha küçük takımlar bile devreye sokabiliyor haliyle. Örneğin Brentford, Premier Lig’in en küçük bütçeli takımı. Buna rağmen, kulübün performans analizi yöneticisi Chris Haslam, oyuncuların uykularını izlemek için bilek takip cihazları kullanmaya başladı ve bunlar oyuncuların dikkatinde belirgin bir iyileşme sağladı.

Eskiden, bir parti ve birkaç saatlik uykudan sonra sahaya çıkmak bir şeref nişanesi gibi görülürken, artık çekilen iyi bir uyku performans zincirinin hayati halkası olarak kabul ediliyor.

Yazının orijinali: “How Sleep Transformed Professional Football” (www.test-english.com)

Çeviren: Rifat Özçöllü

Zanetti Sarkacı ve Bilardocu Kolunun Anatomisi - Mehmet Varlık (1)

“Porto Kapışması: Bilardoda Zoru Kolay ve Zor Gösterenler” yazısında 1990’larda bilardonun yaşadığı devrim sonrası “modern bilardo”ya geçişten de söz etmiştim. Bu geçiş sürecindeki teknik detaylardan bahsederken Yılmaz Özcan, Levent Özçöllü ve Mehmet Varlık’a cümlelerimi teyit ettirip kendimi garantiye almıştım. J Yazıda Zanetti’yle ilgili şöyle bir cümle var: “Nitekim kendisine has, topuna yakın köprüler kurup, ıstakasını geriye-öne minimum sallayarak o kısa sarkaç hareketiyle kleps, sırt, dantel, masse fark etmez topuna yüksek momentumlar verebilen bir tekniği var.” Buradaki “sarkaç” ifadesini bana Mehmet Varlık önermişti. Üstelik Varlık, ıstakanın topla buluşmadan önceki sallama hareketi esnasında meydana gelen fizik parametrelerini detaylar ve nefis gondol metaforuyla anlatmıştı. Ben kendisinden bunu başka bir yazıya dönüştürmesini rica ettim, sağ olsun kırmadı. Bu yazı, spor ve bilardo üzerine bir bilimsel düşünme pratiği. Hem sade bir dile sahip hem de bilardoculara “vuruş” anlamında farklı ufuklar açacak. Şimdi sözü bütün zarafetiyle Mehmet Varlık’a bırakalım. – Rifat Özçöllü  

***     

Mehmet Varlık ve Eşi
Foto: Erdoğan Avcı

Zanetti Sarkacı ve Bilardocu Kolunun Anatomisi  – Mehmet Varlık   

Bilardocunun ıstakayı geriye-öne minimum sallaması aslında avantajdır. Dirsekten sallanan sarkaç ne kadar kısa mesafede hareket ediyorsa mükemmele yakın sonuçlar elde etmek o kadar kolaylaşıyor. Ufak tefek diyemeyeceğimiz bir Avrupalı olan Zanetti ile “minicik” Cho'yu ortaklaştıran şey işte bu sarkacı kısacık mesafede kullanabilir olmaları. Marco bunu, yılların deneyimiyle, işin fiziğine de kafa yorarak geliştirdiği kendine has tekniğiyle yaparken Cho doğuştan gelen anatomik özelliklerini (kısacık kollar) avantaja çevirerek yapıyor. Her ne kadar onu dünya turnuvalarında henüz o düzeylerde görmesek de, kısa sarkaç kullanımının ne kadar işe yaradığına güzel bir örnek de ülkemizden, Yavuz Güngördü. Üstelik kendisi de bunun farkında, bunu bilinçli olarak yapıyor.

                                       Zanetti ve M.W. Cho'nun kol hareketleri burada görülebilir.

                                                               Zanetti-Cho, Ho Chi Minh, Çeyrek Final, 2019

Bilardocu Kolunun Sarkacı
Daha çok görsel ve video için: 
https://www.pooldawg.com/article/pooldawg-library/the-perfect-pendulum-stroke

 

Sarkaç arkaya ne kadar az hareket ederse ıstakanın masaya paralel hareketinden o kadar az uzaklaşmış oluruz. Nitekim masaya tamamen paralel ıstaka hareketi anatomimiz ve dirsek eklemimizin çalışma mekaniği sebebiyle imkânsızdır. Bu “kusursuz paralel devinim” teorik bir ütopyadır. Gerçek hayatta nadiren karşımıza çıkmasının bir diğer sebebi topun çapı 61,5 mm iken bant yüksekliğinin 38,5 mm kadar olmasıdır.

Istaka ucunu top üzerinde temas ettirmeye niyetlendiğimiz noktanın 38,5 mm’nin daha aşağısında kaldığı her vuruşta ıstakanın dibini 1 cm de olsa kaldırmak zorunda kalırız çünkü küpeşte yüksekliği (bant yüksekliği) bunu mecbur kılar. Bu da ıstakanın masa yüzeyi ile kaçınılmaz olarak bir açı yapmasına yol açar. Hatta ağır çekimde topların çarpışmadan sonra zıpladığını görürsünüz. Bu, paralelliğin sağlanamamış olmasındandır. Hatta ıstakanın arkasını 1 cm bile olsa kaldırdığımız her vuruş artık mini bir massedir. Çuhaların üzerinde o yüzlerce top izi daireciklerini bırakan şey tam olarak budur.

Hakikaten bu etki ağır çekimde çok daha net gözükür. İlk izleyişte vuruş anında hafiften bir yay çizmiş gibi gözüken acem 4 bant bir atışın (kısa-uzun-kısa/uzun) ağır çekiminde 1 ve 2 numaranın (ıstaka topu ve hedef top) çarpışmasından sonra ıstaka topunun deli gibi zıpladığını görürüz. Ortada fol yok yumurta yok gibi gelebilir. Ama işte ıstaka dibinin 1-2 cm’lik yani gözle fark etmesi zor minicik yükselişi bile buna sebebiyet verebilir. Hele bir de vuruş, topun ekvatoral ekseninin üzerinde bir noktadan yapıldıysa zıplama olasılığı artar.

Bunun daha iyi anlaşılabilmesi için lunaparktaki gondolu örnek verebiliriz. Gondolda tam ortaya oturanlar en az sarkaç etkisine maruz kaldıkları için ne kadar stabil bir seans geçirirler. Diğer tarafta en uçlara oturanların ise içi dışına çıkar. Bilardocu odur ki ıstakayı tuttuğu eline gondolun en ucunda oturanların gücünü yüklerken aynı eli gondolun en ortasında oturanların stabilitesinde hareket ettirebilsin.

Tabii şunu da eklemek lazım: Fizikte iş-güç-enerji denkleminde bir taraftan kaybımız varsa onu başka bir yerden kompanse etmemiz lazım ki nihai ürün güdük kalmasın. Ne demek istiyorum? Gondolun en ucuna oturmuyorsak hareket edeceğimiz mesafe oldukça kısıtlıdır. Bu da kuvvet kaybına yol açar. Bunu telafi edebilmenin en etkili yöntemi de "brachialis ve brachioradialis" dediğimiz, dirsek ve bilek arasında uzanan ve birbirine kontra çalışan iki kas grubunu iyice kuvvetlendirmekten geçer.

“Tak diye vurdu yedi bandı, acem atacak sandık!” cümlesindeki oyuncunun o iki kası muhtemelen çok kuvvetlidir. Bu kaslar bilek güreşçileri ve okçuların da en çok yararlandığı kaslardır. Bir diğer teknik ise atışın boyu uzadıkça (3 bant, 5 bant, 7 bant gibi) ya da ihtiyaç duyulan güç arttıkça, ıstakayı daha geriden tutmaktır. Burada yine çok temel bir fizik kanunundan yararlanıp, ıstakayı bir basit kaldıraç gibi düşünerek kuvvet kolunu uzatmış oluyoruz. Ancak burada başka bir handikap ortaya çıkar. Sağ elimizi ne kadar geriye çekersek, köprüyü kurduğumuz sol elimizi de o kadar geriye çekmemiz gerekir ki ıstaka, masaya ideale yakın paralellikten minimum uzaklaşsın. Bu da köprü mesafesinde uzamaya ve dolayısıyla ıstaka ucunun top üzerinde tam olarak hedeflenen noktaya temas edememesi riskine yol açabilir.

                                Bilardocunun da Kullandığı Ön Kol Kasları                                                 Kaynak: https://berkayturkkan.com/en-iyi-on-kol-egzersizleri

O yüzden en güzeli her zaman brachialis ve brachioradialis kaslarını maksimum güçlü tutmaktır. Bu, oyuncuya, son derece kontrollü bir güç sağlar. Ve akıldan çıkarılmaması gerekir ki bu güce asıl ihtiyacımız olan yer 7-8 bant gibi ekstrem uzunluktaki atışlar değil tam aksine kısa mesafeli atışlardır. Çünkü güçlü dirsek altı kaslarının sağladığı kontrollü güce, topa hızlı vurmak için değil ironik bir şekilde yavaş vurmak için daha çok ihtiyaç duyarız. İşte tam da bu noktada kontrollü seri oyunu (position play) devreye girer. 2 numarayı elinle koyar gibi bir o köşeye bir bu köşeye, bir masanın ortasına vs. alabilmenin yolu o kaslardaki kontrollü güçten geçer. Nitekim bu kadar hassas çarkların, sarkaçların altında veya üstünde dönen topların oyunu olan bilardo, Dünya Oyunları’nda (World Games) “Hassasiyet Oyunları” (Precision Games) kategorisinde yer alır.  

Yazan: Mehmet Varlık
Görsel Araştırma: Rifat Özçöllü

Porto Kapışması: Bilardoda Zoru Kolay ve Zor Gösterenler

Dünya Kupası 30. Kez Dick Jaspers'ın Ellerinde 

Zoru kolay göstermek” diye bir deyim var. Bilardoda bu deyimin en çok uyduğu oyunculardan ikisi Caudron ve M.W. Cho. Elbette bu, iki yetenek küpünün çalışkan ve disiplinli oyuncular olmadığı anlamına gelmez. Cho’nun salonda günde 6-8 saatlere varan maç-antrenman pratiği olduğunu biliyoruz. Caudron da bildim bileli, şehir, ülke, kıta, “rakip müessese” fark etmez yıllardır turnuvadan turnuvaya koşturur. Ancak ikisinin de “özel” yetenekleriyle sivrildikleri aşikâr. Örneğin, Blomdahl’a göre Avrupa’da en iyi ters el Zanetti’nin. Nitekim kendisine has, topuna yakın köprüler kurup, ıstakasını geriye-öne minimum sallayarak o kısa sarkaç hareketiyle kleps, sırt, dantel, masse fark etmez topuna yüksek momentumlar verebilen bir tekniği var. Ve bu tekniğini sol eliyle de neredeyse benzer isabetle uygulayabiliyor. Ancak Cho’nun sol eli o kadar güçlü ki masada sadece Cho’nun olduğu ve Cho’nun sol eliyle sağ elinin kapıştığı bir maçı izlemek enteresan olabilirdi.

Myung Woo Cho

Ancak “özel yetenek” tek geçer akçe midir mavi çuhalarda? Cho’nun Porto etabında finale dek sadece Ankara etabının galibi Heo’ya yenildiğini hatırlatalım. Maç içerisinde oyuncuların sıkışıp kaldığı, çözüm üretemediği kilit anlar vardır. Kadife serileriyle ünlü Heo, bu anlara kreatif tek bant ve iki bant brikollerle çare bulup “özel” rakiplerine galebe çalmayı bilir. Pek çok maçta üst üste 4-5 sayılık tek-iki bant brikol serileri yakaladığına şahit oldum. Bütün brikoller “görme” meselesidir malum, ancak görmek yetmez bunu salon pratiğinizde portföyünüze, repertuarınıza katmanız gerekir. Bu kurtlar sofrasında podyuma çıkmak, fark yaratmak ancak paletinizdeki artı renklerle mümkün. Örneğin tek bantlarda Jaspers’ı aratmayan Murat Naci’ye bir gün bunun sırrını sorduğumda, bir ara sinek avlayan salonunda müşteri beklerken 😊 haftalarını sadece bu pozisyona verdiğini anlatmıştı.

Aslında 1990’lardaki bilardo devrimi de masadaki cenderelerden çıkma arayışlarından doğmuştu. Modern bilardonun kurucusu olarak görülen Blomdahl, 1990’lar ve 2000’lerde, karambol tekniğine sıkışmış bilardoya yeni bulvarlar açmıştı. İlk defa karambolden gelmeyen, Amerikan (pool) temelli bir oyuncu öne çıkmıştı. Havuzlardaki, triplelerdeki kalınlık yordamı Ceulemans’tan farklıydı. Ters bant kullanımları ilham verici olmanın ötesinde bilardo repertuarının önemli parçalarından biri haline gelmişti. Ekstra çözümler denemekte pervasızdı. Tuşlardan farklı kaçabiliyordu. Kritik anlardan tek bant brikollerle (düz veya ters avantalar), şemsiyelerle yüksek yüzdeyle çıkılabiliyordu artık. Masada klasik düz turnike resmi dururken darbeli kısa-uzun-uzun paternlerini görmeye başlayınca mal bulmuş Mağribî gibi olmuştuk. Maksimum falso dışında yeni falso noktalarını keşfetmeye başlamıştı oyuncular. Üst falsonun bazen açı daraltmada bazen uzatmada işlevsel olduğu daha çok anlaşılmaya başladı. Falsosuz vuruş ve tempo karışımları çok farklı geometrik şekiller sundu gözümüze. Karambol, oyuncunun daha az eğildiği, topun bantlara, köşelere yakın tutmaya çalışıldığı daha yavaş tempolu bir oyundu. Caudron da karambol temelliydi fakat daha çok eğilip oyunu köşe ve kenarlardan ortaya doğru kaydırıyordu. Murat Tüzül gibilerden gelen yeni sistem önerileri Avrupa’da hesaba katılıyordu. Semih Saygıner artistik branşından üç banda figür devşirip duruyordu. Ama bunu maçın en belalı anında yapabiliyordu. Beş bantların hem çift turnike hem düz hem de kesmeli varyasyonlarında 7-8 bantlık rotalara çıkıyor, çok farklı açılar armağan ediyordu bize. Ayrıca Saygıner bu oyundan para kazanılabildiğini de göstererek sporun profesyonelleşmesinde de rol oynamıştı. Yeri gelmişken, o yıllarda 3 banttaki yeniliklerin Türkiye’de anlaşılmasında, İstanbul’daki dünya kupası organizasyonlarıyla rahmetli Bora Karatay’ın, yayınları ve çevirileriyle rahmetli Avni Köksal ve sevgili Suat Boztepe’nin, bu kitaplara aynı zamanda teknik ressam olarak çizim katkıları veren Yılmaz Özcan’ın ve Bilardo Magazin dergisiyle merhum Ali Yılmaz’ın önemli payı olduğunu analım. Velhasıl, karottan, savunmadan hiçbir zaman vazgeçilmedi, vazgeçilmeyecek ancak bu icat-çözümler süreci öylesine dizginlenemiyordu ki bilardo değişti, oyunun hücum karakteri ve seri oyunu (position play) kavramı iyice ciddiye bindi. Ceulemans, Dielis, Bitalis, Kobayashi, Komori Ustalar bayrağı yeni kuşağa devrediyordu…

Genç Blomdahl 

       PBA'dan yeni dönen Caudron Porto'yu 3'üncülükle tamamladı

Tayfun Taşdemir yine en iyiler arasında

Evet, belki de, bilardonun modern karakterinin en olgun görünümü istikrarlı yüksek serilerde vücut bulmuştur. Ve o yıllarda daha İktisat öğrencisi olan ve bayram harçlığıyla bilardoya başlamış bir genç vardı: Tayfun Taşdemir. Oyuna “geç” girmişti, ancak hem okulunu bitirdi hem de Türkiye ve dünyada bu yenilikleri ve seri oyunu mantığını en iyi ve en hızlı kavrayıp özümseyerek hayata geçiren oyunculardan biri oldu. Dünyada son yıllarda istikrarla “yıllık genel ortalamasını” 1,900’ün üzerinde tutan birkaç oyuncudan biri olan Taşdemir, Porto’yu da 2,000 genel turnuva ortalamasıyla 3. tamamladı. Taşdemir Porto’da yarı finalde Cho karşısında araya önde çıktı, bir iki hata ve kıl payı kaçan sayı gelince, turnuvanın başından beri eli sıcak olan Cho fırsatı kaçırmadı. Evet, Cho’nun maçta şansı da yaver gitti fakat pozitif mizaçlar bazen rüzgârı kendilerine döndürebiliyor. Öyle sempatik ki bir ara Taşdemir’le beraber gülüyorlardı tuttuğu balıklara. 😊 Öte yandan turnuvayı ikinci bitiren Cho’nun 2,048’le en yüksek genel ortalamaya sahip olduğunu belirtelim. Ayrıca Taşdemir’in şu an bilardo evreninde en çok motive olunan, bilenilen oyuncular arasında olduğunu da ekleyelim, zaten finalde Cho’nun sabahki Taşdemir maçından psikolojik olarak yorgun çıktığı fark ediliyordu.

    Porto'da ilk 4 bir arada. Finalde kaybeden Cho'yu abileri teselli ediyor. 

Viva Bilardo!

Ya Porto’nun şampiyonuna ve bilardonun ana sütunlarından Jaspers’a gelirsek: Yıllardır, ancak teoride mümkün dediğimiz, kimsenin atmayı akıl kârı bulmadığı, kılı kırk yaran düz veya kesme tek bantlarda inanılmaz yüzdeler yakaladı. Maçlarında ek süre haklarını yerinde ve stratejik kullanarak çok “tuhaf ve gıcık” pozisyonlardan çok leziz ekmekler çıkarıp fark yaratmayı bildi. Antrenman günlükleri tuttu, profesyonel tavır, disiplin ve istikrarın sembolü oldu. Bilardoda “normal” insanlar gibi “zoru zor göstermenin”, masa başında taş işçisi gibi çalışmanın işe yaradığını bize yaklaşık 30 yılda 30 Dünya Kupası kazanıp bir spora damga vurarak, modern bilardonun en dişli oyuncusu olarak kanıtladı.

Ben toplarla kedinin fareyle oynadığı gibi oynayan Caudron ve Cho’dan da, avını yakalayabilmek için bütün ormanı katetmekten erinmeyen Jaspers ve Çenet gibi “yırtıcılardan” de zevk alıyorum. Podyuma tırmanma serüvenlerini hayat yolculuğu haline getirmiş Yılmaz Özcan, Turgay Orak, Tolgahan Kiraz, Gülşen Degener, Müjde Karakaşlı gibi hikâyelerden de etkileniyorum. (Bu liste uzar gider.) Bilardo izlerken tüylerinizin diken diken olması için sadece Caudron ve Cho’nun “zoru kolay gösteren” karambolvari yüksek serilerini bekliyorsanız çok şey kaçırıyorsunuz. Veya hazzınızı Taşdemir, Sanchez veya Tran’ın ultra-teknik yüksek serilerine endekslediyseniz yine kendinize haksızlık ediyorsunuz. Size Blomdahl’ın maç içerisindeki “o” ritmini ve Saygıner’in “o” sayısını veya Merckx’in istatistikleri altüst edeceği günleri beklemeyin demiyorum elbette. Ama o tek bantları, ağızları açık bırakan brikolleri atarken Jaspers’ın gözünde, sokakta bilye oynarken kuma ip gibi hatlar çizen çocuğun aşkını görün ve hedefi vurduğunda siz de çığlık atmaktan utanıp sakınmayın. Tebrikler Tayfun, Tebrikler Caudron, Tebrikler Cho ve Tebrikler bilardonun gizli romantiği ve yırtıcı aslanı Jaspers!   

  Cho'yu mağlup edip 30. şampiyonluğuna ulaşan Jaspers'ın sevinci

 

Bu yazı sevgili Levent Özçöllü’yle yaptığımız sohbetlere çok borçlu. Yılmaz Özcan taslağı okuyup kıymetli katkılar yaptı: Ordinaryusumuzu seviyoruz. Mehmet Varlık bu yazıya bilimsel bir dokunuş yapmakla kalmadı, bu yazıdan başka bir yazı doğurdu, sürprizimiz olacak, sabredin. Son olarak Ersan Ercan’ın motivasyonlarının da değerli olduğunu eklemeliyim.  

Rifat Özçöllü

Fotoğraflar: Five&Six, Kozoom, Imsvintagephotos